Τρίτη, 12 Φεβρουαρίου 2013

ΟΔΥΣΣΕΙΑ-ROBERT WILSON (ΚΡΙΤΙΚΗ)


Πριν από μερικές μέρες είδα την Οδύσσεια σε σκηνοθεσία του Ρόμπερτ Ουίλσον.
Η πολυδιαφημισμένη παράσταση αποτελούσε μάλλον τη μεγάλη πρόταση του προγράμματος φέτος για το Εθνικό Θέατρο.
Πήγα με πολύ θετική διάθεση και ψυχολογία προετοιμασμένη για ένα εικαστικό υπερθέαμα και περίμενα να ενθουσιαστώ.
Ο Ουίλσον ειναι γνωστός και δημοφιλής ως πρωτοποριακός και πειραματικός στο χώρο της τέχνης.Εξ ου και αναλαμβάνει τόσο ''μεγάλα'' έργα παγκοσμίως.
Ωστόσο,νομίζω πως αυτό έχει ξεπεραστεί χρόνια πριν και πλέον αποτελεί μια εντυπωσιακή ασφαλή επιλογή.Αυτό που τον κάνει ιδιαίτερο είναι πως πλάθει εικόνες στη σκηνή με συγκεκριμένη αισθητική όσο αφορά τη χρήση κίνησης και ήχου.
Για εκείνον το θέατρο είναι ανύπαρκτο χωρίς αυτά τα δυο στοιχεία.
Με έντονες επιρροές απο τη ζωγραφική και συγκεκριμένα ρεύματα μοντερνισμού, καταφέρνει να δημιουργήσει έναν κόσμο από εντυπωσιακές εικονες.Εντυπωσιακά όλα.
Το πολυπλοκο και πολυμορφικό σκηνικό,οι μεγαλεπίβολες κατασκευές-όπως αυτή του Γίγαντα,τα όπλα που γυαλίζουν,το γκροτέσκο βάψιμο,η στατικότητα και η κινησιολογία των ηθοποιών-οι συνεπείς ενδυματολογικές επιλογές,η χρήση της σκιάς σε ένα παιχνίδι με το φωτισμό (από 500 και παραπάνω φωτα) που μοντάρει στην ουσία και κατευθύνει το βλέμμα του θεατή εκεί που ο σκηνοθέτης θέλει.
Όλα είναι φόρμες.Φόρμες στο χρώμα,στο φως,στην κίνηση,φόρμα στους ηθοποιούς που είναι φιγούρες σε ένα μεγάλο κόμικ.
Όλα βρίσκονται εκεί για να εξυπηρετήσουν την εικόνα.Και αυτό για ένα κοινό απαίδευτο,όπως αυτό που περιμένει το τριτο κουδούνι για να ησυχάσει ενώ ο Τσακίρογλου είναι μαρμαρωμένος σε μια ονειρική σύνθεση ως Όμηρος επί σκηνής, είναι υπέραρκετό.
Ο εντυπωσιασμός πάντα θα λειτουργεί όπως το φως στις μύγες.
Φυσικά ο σκηνοθέτης δεν είναι υποχρεωμένος να δώσει τη δική του ερμηνεία ή να πει κάτι βαθυστόχαστο ή νέο σχετικά με το κείμενο.Ούτε το ότι πηγαίνει κανείς θέατρο σημαίνει πως στόχος είναι να εμβαθύνει,αντί να απολαύσει απλά.
Δυστυχώς. ο Ουίλσον όμως, μοιάζει να μην κάνει καμία προσπάθεια να επικοινωνήσει αυτό που έχει στο μυαλο του με τον έξω κόσμο και οι θεατές παραμένουν παθητικοί σε ένα στυλιζαρισμένο θέαμα.
Για κάποιους ίσως να λειτουργεί,εμένα αυτό δε μου αρκεί.
Δομική σημασία σε αυτό παίζει η αποσπασματικότητα με την οποία αντιμετωπίζεται το έργο.
Σε πολλά σημεία ο ρυθμός του είναι κακός, χαλαρός με πολλές άσκοπες επαναλήψεις,εύκολες μανιέρες και ευρηματάκια,αναδρομές που αποσυντονίζουν και έλλειψη της απαραίτητης βαρύτητας για να έχει συνοχή το έργο.
Υπάρχουν πολλά μαγικά σημεία,βέβαια,με πιο χαρακτηριστικό στη σκηνή των σειρήνων και στο τέλος στην αναγνώριση Οδυσσέα από Πηνελόπη και τη μοναδική επαφή -μάλλον-μεταξύ ηθοποιών.Οι ηθοποιοί αξίζουν συγχαρητήρια για την φιλότιμη προσπάθειά τους και την καλή τους ερμηνεία παρά τη δυσκολία της στατικότητας και των μαρκόσυρτων σκηνών.Ξεχωρίζουν η Λυδία Κονιόρδου και ο Αλέξανδρος Μυλωνάς.Τα πρόσωπά τους σύμφωνα με τη σκηνοθεσία,δεν πρέπει να παίρνουν την έκφραση που αντιστοιχεί στο λόγο κι έτσι υπάρχει σχετική υπερβολή στο ερμηνευτικό στυλιζάρισμα.
Οι ηθοποιοί σαν μαριονέτες,μίμοι ή αγάλματα δεν είναι τίποτα άλλο από μέσα για να πλάσει ο Ουίλσον τις εικόνες που φαντάζεται.Αλλωστε και ο λόγος δεν παίζει πρωταρχικό ρόλο στο μυαλο του.Μάλιστα,πρώτα βλέπει και μετά εφαρμόζει το κείμενο στην εικόνα-πράγμα που αποδυναμώνει πολύ το έργο αλλά κάνει άψογη τη σύνθεση.
Ελάχιστες φρασεις και λέξεις τονίζονται-πιο πολυ διεκπεραιωτικά μάλλον.
Χαρακτηριστική σκηνή αυτή στην κατάβαση στον Αδη,όπου απουσιάζει πλήρως η ουσία και ο μύθος μοιάζει να περιφέρεται αντί να εξελίσσεται.
Αλλά,επιμένω,ο Ουίλσον δεν είχε σκοπό να φτιάξει ένα έργο που εξυπηρετεί το μύθο.
Από την παράσταση έφυγα χωρίς να αποφασίσω αν μου άρεσε τελικά ή όχι.
Τελικά,η Οδύσσεια για παιδική παράσταση είναι ό,τι πρέπει.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου