Πέμπτη, 24 Αυγούστου 2017

ΟΜΟΡΦΙΑ: η θεμελιώδης αντίφαση του ανθρώπου

[...] Αυτά τα όρια, τα προσδιορίζουμε με κάθε τρόπο, βάζουμε την απαγόρευση, βάζουμε το Θεό, δηλαδή τον ξεπεσμό. Και πάντοτε, αφού προσδιορισθούν, βγαίνουμε από αυτά. Δύο πράγματα είναι αναπόφευκτα: δεν μπορούμε να αποφύγουμε το θάνατο, δεν μπορούμε να αποφύγουμε ούτε την έξοδο από τα όρια. Ο θάνατος και η έξοδος από τα όρια είναι εξάλλου το ίδιο πράγμα.

Βγαίνοντας όμως από τα όρια ή πεθαίνοντας, προσπαθούμε να ξεφύγουμε από τη φρίκη που  προκαλεί ο θάνατος και που μπορεί να προκαλέσει και το ίδιο το όραμα μιας ασυνέχειας πέρα απ' αυτά τα όρια.

Στο ρήγμα των ορίων, αποδίδουμε, αν χρειάζεται τη μορφή ενός αντικειμένου. Προσπαθούμε να τη συλλάβουμε σαν ένα αντικείμενο. Από τον εαυτό μας, πηγαίνουμε αναγκασμένοι ως το τέλος, στους βρυχηθμούς του θανάτου. Και προσπαθούμε πάντα να κοροϊδέψουμε τους εαυτούς μας, προσπαθούμε να φτάσουμε την προοπτικής της συνέχειας, που προϋποθέτει διασκελισμένα όρια, χωρίς να βγούμε από τα όρια αυτής της ασυνεχούς ζωής. Θέλουμε να φθάσουμε στο εκείθεν χωρίς να τολμήσουμε το βήμα που σοφά μας διατηρεί στο εδώ. Δεν μπορούμε να αντιληφθούμε τίποτα, να φανταστούμε τίποτα, παρά μόνο στα όρια της ζωής μας, πέρα από τα οποία μας φαίνεται ότι όλα σβήνονται. Πέρα από το θάνατο, πραγματικά, αρχίζει το ακατανόητο που συνήθως δεν έχουμε το θάρρος να το αντιμετωπίσουμε. Αυτό το ασύλληπτο είναι ωστόσο η έκβαση της αδυναμίας μας: το ξέρουμε, ο θάνατος δε σβήνει τίποτα, αφήνει άθικτο το σύνολο του είναι στο σύνολό της ξεκινώντας από το θάνατό μας, ξεκινώντας από αυτό που πεθαίνει μέσα μας. Αυτού του όντος που πεθαίνει μέσα μας, δεν αποδεχόμαστε τα όρια. Τα όρια αυτά θέλουμε με κάθε τρόπο να τα δρασκελίσουμε, αλλά θα θέλαμε ταυτόχρονα να τα προεκτείννουμε και να τα διατηρήσουμε.

Τη στιγμή που κάνουμε το βήμα, η επιθυμία μας πετάει έξω από εμάς, δεν μπορούμε να προχωρήσουμε πια, η ορμή που μας κυριαρχεί θα επιθυμούσε να σπάσουμε τον εαυτό μας. Αλλά το αντικείμενο της υπερβολικής επιθυμίας, μπροστά μας, μας προσδένει στη ζωή που ξεπερνά την επιθυμία. Πόσο γλυκό είναι να μένουμε με την επιθυμία να ξεπεράσουμε, χωρίς να πάμε ως την άκρη, χωρίς να κάνουμε το βήμα. Πόσο γλυκό είναι να μένουμε για πολύ μπροστά στο αντικείμενο αυτής της επιθυμίας, να διατηρούμαστε στη ζωή μέσα στην επιθυμία, αντί να πεθαίνουμε πηγαίνοντας ως την άκρη, υποχωρώντας στην υπερβολική βία της επιθυμίας. Ξέρουμε ότι η απόκτηση αυτού του αντικειμένου που μας φλέγει είναι αδύνατη. Από τα δύο πράγματα το ένα, είτε η επιθυμία θα μας αναλώσει ή το αντικείμενό της θα πάψει να μας φλέγει. Δεν το αποκτάμε παρά με μία μόνο προϋπόθεση, ότι λίγο-λίγο σβήνει η επιθυμία που μας δημιουργεί. Αλλά καλύτερα ο θάνατος της επιθυμίας παρά ο θάνατός μας. Ικανοποιούμαστε με μια ψευδαίσθηση, Η απόκτηση του αντικειμένου της θα μας δώσει χωρίς να πεθάνουμε το συναίσθημα ότι πηγαίνουμε ως την άκρη της επιθυμίας μας. Όχι μόνο αρνούμαστε να πεθάνουμε: προσαρτάμε το αντικείμενο στην επιθυμία, που στην πραγματικότητα ήταν η επιθυμία να πεθάνουμε, το προσαρτάμε στη διαρκή ζωή μας.

Εμπλουτίζουμε τη ζωή μας αντί να τη χάσουμε.


Ο ερωτισμός, Ζ.Μπατάιγ


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου