NICE TO MEET YOU

Αν υπάρχει ένα θέμα που επανέρχεται παντού και συνεχώς, είναι αυτό του ζεύγους της αναζήτησης/ εύρεσης του εαυτού ή ίσως το μεγαλύτερο σουξέ: η αυτογνωσία. Από σκληρή λογοτεχνία σε φτηνά διαφημιστικά, από ντεκαβλέ στήλη με ατάκες για διατροφή σε φιλοσοφικά δοκίμια, από μάρτυρες και φορείς συγκλονιστικών γεγονότων ή αλλαγών σε συμβουλή τυχαίου περαστικού. Έχω την αίσθηση πως έχει παίξει τόσες φορές αυτή η ατάκα που χάλασε ο δίσκος.Ή τελος πάντων, εγώ δεν μπορώ να τον ακούω πια, γιατί μοιάζει με θόρυβο στα αυτιά μου. Και φυσικά παρατηρώντας ή κάνοντας αυτό το συλλογισμό, δεν υποτιμώ ούτε την ανάγκη κάποιου να εκφράσει κάτι τέτοιο, ούτε τη σημασία που έχει περάσει σε αυτό το "συμπέρασμα", ούτε την πραγματική ανάγκη του ανθρώπου για ευζωία μέσω της κατανόησης και συμφιλίωσής του με τη ζωή.   

Ίσως να μην μπορώ εγώ τελικά να κατανοήσω τι ακριβώς σημαίνει κάτι τέτοιο. Κι όχι ότι δεν είχα την ανάγκη να αραδιάσω κατά καιρούς κι εγώ μεγάλες κουβέντες. Μάλιστα, τις θυμάμαι και μπορώ να ερμηνεύσω ή να ταυτιστώ σε ένα βαθμό με το παρελθόν- αλλά περισσότερο μάλλον με την ανάγκη έκφρασης παρά με το καθαρό περιεχόμενο, το οποίο θέτω προς αμφισβήτιση. Άλλο το "βρίσκω τον εαυτό μου" κι άλλο το "νιώθω οικεία σε μια κατάσταση". Τι θα πει "βρίσκω τον εαυτό μου" ή τέλος πάντων όλες αυτές οι καταλήξεις και οι παροτρύνσεις σαν από εγχειρίδια ευζωίας με τις γνωστές-άγνωστες λέξεις : "εαυτός" και "εγώ"; Είναι απολύτως φυσικό να υπάρχει η ανάγκη και η τάση εύρεσης ενός τέλους και ταύτισης με αυτό, είτε το βαφτίζουμε σκοπό της ζωής, είτε θάνατο είτε λύτρωση είτε δεν ξέρωγωτιάλλο και η αυτογνωσία αποτελεί ένα καλό λιμανάκι-σταθμό (σκοπό ή κι αυτοσκοπό), αλλά και μέσο ταυτόχρονα για κάτι τέτοιο.
 
Βέβαια, αυτή η καραμέλα όσο επαναλαμβάνεται αυτοαναιρείται. Γιατί φαντάζομαι πως σε διάφορες φάσεις μιας ζωής, μπορεί κανείς να νιώσει πως είναι ο εαυτός του ή πως βρήκε αυτό που αναζητούσε (αν τελικά αναζητούσε κάτι, κι αυτό ήταν τόσο φανερό). Εκτός κι αν δε μιλάμε για ένα σκοπό, ένα σημείο, αλλά για πολλά. Κάτι που θα ήταν πιο φυσικό αν αναρωτηθεί κανείς αν ο εαυτός είναι κάτι το σταθερό, το στέρεο και το συγκεκριμένο. Απ' την άλλη, συμβαίνει να χάνει και να βρίσκει κανείς κάτι. Συμβαίνει όμως όταν είναι κάτι τόσο πολύτιμο και μοναδικό; Ή είναι τελικά κάτι που διαμορφώνεται από το χρόνο και ανακαλύπτεται ξανά κάθε φορά με νέα δεδομένα; Έτσι θα ήταν κατανοητότερο ίσως.

Ειδικά αν παραμερίσει κανείς τις φανφάρες και σκεφτεί τι ήταν τελικά τόσον καιρό που δεν ήταν ο εαυτός του. Ήταν κάποιος άλλος; Τότε πώς ένιωθε, πώς λειτουργούσε η μνήμη; Ήταν τίποτα; Και αν ναι, αυτό τι σημαίνει και με ποια διαδικασία κατακτήθηκε η νέα κατάσταση; Φτάνω λοιπόν σε κάτι που συζητάω με φίλους όταν φουντώνω με τις σαχλαμάρες που ακούω και βλέπω γύρω μου. Ίσως το να είναι κανείς ο εαυτός του, να μην είναι τόσο σημαντικό, να μην είναι το νόημα της ζωής και να μην είναι και ένα συμπέρασμα στο οποίο μπορεί κανείς να φτάσει. Η εύρεση του ίσως και να μην κατακτιέται ποτέ γιατί είναι ήδη γεγονός. Μέχρι να φτάσει κανείς στο ''είναι" αυτό έχει πεθάνει. Πώς υπάρχει κανείς στο τώρα, εάν δεν υπήρχε στο πριν; Πού ήταν και πώς χάθηκε;

Κι αν ακόμα μιλά κανείς για την ανάγκη να βρει κάτι μέσα του, κι αν αυτό έχει την ουσιαστική, τελικά, σημασία της ταυτότητας, σίγουρα δε θα περιοριστεί στον "εαυτό" και την αυτοαναφορά, αλλά θα πλουτίσει με όλες αυτές τις λέξεις, τις ιδέες, τις σημασίες, όλα τα ψαξίματα και τους άλλους που κάνουν κάποιον ζωντανό και άρα τον εαυτό του. Σίγουρα δεν βρίσκω απαντήσεις, αλλά μάλλον δεν με ενδιαφέρουν κιόλας.


(Και πόσο πιο ενδιαφέρον θα ήταν να λέει κανείς: "Βρήκα κι έναν ακόμα εαυτό!" Κι αυτοί να είναι πολλοί, πάνπολλοι, όσοι γουστάρει κανείς, όπως και οι ζωές.)